De waarde van mindfulness bij lastige emoties

Je partner zegt iets op een toon die je kwetst. Voor je het weet, schiet je in de verdediging. Of je zegt juist niets, terwijl je vanbinnen van alles voelt. Pas later denk je: wat gebeurde er nu eigenlijk?

Dat is een goed voorbeeld van wat mindfulness je kan brengen. Je krijgt sneller zicht op wat er in je gebeurt, juist op momenten waarop je normaal gesproken automatisch reageert.

Eerst opmerken, dan pas reageren

Mindfulness betekent dat je aandacht geeft aan wat je op dit moment ervaart: in je gedachten, gevoelens en lichamelijke reacties. Zonder dat je ze meteen hoeft op te lossen.

Dat klinkt eenvoudig. In de praktijk zijn we vaak al drie stappen verder voordat we merken wat er gebeurde. Een opmerking roept spanning op, de spanning wordt irritatie en de irritatie wordt een snauw.

Of je past je aan, terwijl je eigenlijk een grens wilde aangeven.

Door regelmatig mindfulness te oefenen, kun je die eerste signalen eerder herkennen. Misschien merk je dat je ademhaling verandert, dat je buik zich aanspant of dat je gedachten op hol slaan. Dat geeft je een moment om stil te staan bij de vraag: wat gebeurt er nu met mij?

Je reactie verandert niet van het ene op het andere moment. Maar na verloop van tijd ontstaat er steeds meer ruimte tussen wat je voelt en wat je doet. Dan kun je bewust kiezen hoe je reageert.

Ook lastige gevoelens zijn welkom

Neem bijvoorbeeld jaloezie. Veel mensen vinden dat ze die emotie niet zouden moeten hebben. Ze schamen zich ervoor, drukken het weg of zoeken geruststelling bij de ander.

Met mindfulness onderzoek je wat er werkelijk speelt. Ben je bang de ander kwijt te raken? Voel je je onzeker of minderwaardig? Wat merk je daarvan in je lichaam? En welke ervaringen maken het gevoel sterker?

Bij dat zelfonderzoek is het belangrijk om jezelf niet te veroordelen. Je leert een gevoel dan beter te begrijpen en toe te laten, zodat je er niet meer automatisch naar hoeft te handelen.

Hetzelfde geldt voor boosheid, verdriet of spanning. Die gevoelens verdwijnen niet direct. Soms worden ze zelfs sterker. Door er consequent bij te blijven en ze te onderzoeken, kunnen ze verzachten en hoeven ze je niet meer te overspoelen.

Wat betekent dat voor je relaties?

In een relatie reageer je niet alleen op de ander. Je brengt ook je eigen verwachtingen, ervaringen en gevoeligheden mee. Daardoor kan een klein voorval soms een grote reactie oproepen.

Als je beter merkt wat er in jezelf gebeurt, kun je duidelijker communiceren. In plaats van: “Jij luistert nooit”, kun je bijvoorbeeld zeggen: “Ik merk dat ik boos word. Op dit moment voel ik geen contact tussen ons.”

Dat is geen trucje om elk gesprek soepel te laten verlopen. Je zegt eerlijk wat er gebeurt, zonder de ander meteen iets te verwijten. En doordat je minder bezig bent met je eigen verdediging, ontstaat er ook meer ruimte om te luisteren.

De basis leg je met dagelijkse beoefening

Een paar keer bewust ademhalen als je gespannen bent, kan helpen om even stil te staan. Maar dat is niet hetzelfde als mindfulness beoefenen. Als je wilt dat de beoefening in je dagelijks leven doorwerkt, zodat het een aangeleerde reactie wordt om rustig te blijven, vraagt dat tijd en regelmaat.

In de trainingen oefenen we daarom niet alleen met korte momenten tussendoor. Je maakt ook dagelijks tijd vrij voor langere beoefening, in het begin bij voorkeur een uur. Daarin leer je je aandacht steeds opnieuw terug te brengen naar wat je ervaart, ook als dat ongemakkelijk is.

Wat je beoefent, neem je gaandeweg mee je dag in. Tijdens een wandeling, aan tafel of midden in een lastig gesprek merk je steeds sneller wat er in je gebeurt. Een korte pauze krijgt dan meer betekenis: ze bouwt voort op wat je tijdens de dagelijkse beoefening hebt getraind.

Ervaar het zelf op 3 oktober

Over mindfulness lezen kan nuttig zijn, maar door het zelf te oefenen ontdek je pas echt wat het voor je kan betekenen. Daarom geef ik op 3 oktober weer een mindfulness proefles.

Na de proefles kun je kiezen uit twee trainingen:

1. In de basistraining staat de relatie met jezelf centraal. Hoe merk je op wat je voelt, waar je grenzen liggen en hoe je met lastige gedachten en emoties omgaat?

2. De training voor duo’s richt zich meer op wat er tussen jou en de ander gebeurt. Hoe luister je, hoe reageer je en hoe blijf je in contact met jezelf en de ander als iets je raakt?

Tijdens de proefles doen we oefeningen uit de basistraining. Als daar behoefte aan is, laat ik ook oefeningen uit de duo-training ervaren. Zo kun je ontdekken welke vorm bij jou past. Je hoeft geen ervaring met mindfulness of meditatie te hebben.

Wil je kennismaken? Meld je aan voor de proefles op 3 oktober om 10.00 uur!

Ik wil een proefles